De eerste etappe van mijn reis naar het eiland Juist – na Borkum het tweede bewoonde Duitse Waddeneiland- voert richting Groningen. Onderweg een korte stop in Buitenpost voor een bezoek aan mijn ouders, een eetafspraak met Isa in Groningen, overnachten bij Irma en dan de volgende dag vroeg met de bus richting Leer, zo is het plan. Aan het einde van middag gooit de NS roet in het eten met de melding dat er vanwege een staking morgen geen treinen rijden in Duitsland. Dat is balen, want geen trein, geen boot, zo leert de routeplanner al snel. Ik kijk Irma lief aan en vraag of ik een extra nacht in Groningen kan blijven en besluit de vrijgevallen dag te gebruiken om langs te gaan bij de makelaar in Leens. ‘Zou u de komende tijd voor mij willen uitkijken naar een mooi karakteristiek huis op het Groninger Hogeland?’ ‘Ga ik doen, zegt makelaar Bert Krol, maar heb je toevallig dit huis in Baflo al gezien?’
Een dag later dan gepland maak ik alsnog de inmiddels vertrouwde busrit van Groningen naar Leer. De aansluitende trein heeft flinke vertraging maar dat geeft niet. Ik moet straks in Nordeich toch twee uur wachten op de boot, en het is geen straf om te wachten in de stationsrestauratie van Leer. Fijn dat in Duitsland een stationsrestauratie nog echt een plek is waar je kunt zitten, iets te drinken en te eten kunt bestellen dat dan ook nog door een vriendelijke meneer naar je plek wordt gebracht.
Boekje
Pak het boekje van Dorien Dijkhuis uit de tas dat ik heb meegenomen om onderweg en tussen de wandelingen door in te lezen. De tekst op de achterflap maakte me nieuwsgierig: ‘Elk besluit dat er nemen leidt tot talloze andere mogelijkheden die verloren gaan. Met dat gegeven in haar achterhoofd zoekt de hoofdpersoon in ‘Dezelfde maan’ haar toevlucht op een eiland nadat haar leven plotseling een onverwachte wending heeft genomen’.
Een trein en een dik uur rondhangen in het havengebouwtje later, verzamelen we met een man of vijfentwintig bij een klein bootje dat ik niet direct als veerboot had herkend. Het is zonder meer het kleinste bootje waar ik ooit mee richting een Waddeneiland ben gevaren. ‘Gordels vast’ blijkt geen overbodige aanwijzing, ondanks de mist zet de stuurman de vaart er flink in. De stuurman: ‘het slechte nieuws is dat zicht helaas niet beter is dan toen we hier eerder vandaag waren. Het goede nieuws: ook niet slechter.’ Tot we de haven van Juist binnenvaren blijft het eiland in nevelen gehuld.
Pension
De kleine haven ligt op vijfhonderd meter loopafstand van het dorp achter de dijk, of moet ik stadje zeggen? De dijk tussen het dorp en het wad ziet er aantrekkelijk uit, daar wil je lopen, en ik ben niet de enige die dit heeft bedacht. Mijn appartement blijkt gevestigd in een groot en hoog gebouw, een typisch Duits pension zoals je die op de eilanden meer ziet. Bij binnenkomst vind ik het maar een kale bedoeling, maar als ik een half uur later mijn spullen heb uitgepakt voelt het al helemaal als mijn stek en oké. Zet voor ik de deur uitga voor een eerste verkenningsronde een kop thee en ‘doe nog een paar bladzijden boek’.
‘Van alle dingen die in de zee terechtkomen, spoelt maar een tiende ooit ergens aan, zei je. Het was zowel het begin van onze liefde als van een spel dat we sinds die eerste keer zijn blijven spelen: vertel me iets dat ik nog niet weet.’
Paard met wagen
Het eerste dat me opvalt als ik weer buiten sta: er zijn geen auto’s op het eiland. Maar dan ook niet een. Voor de deur van mijn appartement stopt een paard met wagen, de voerman stapt van de bok en begint met het afladen van spullen voor de naastgelegen winkel. Al het bagagevervoer, ook dat van de chique hotels, gaat hier per elektrische bakfiets. Aan het einde van de straat stapelt een schilder routineus zijn kratten met kwasten, verblikken en ladder op een klein karretje dat hij even later voorttrekt met zijn fiets. Het ontbreken van auto’s, al die grappige koetsen en fietskarretjes, het zorgt direct voor een prettige sfeer.
Loop een eind over de dijk, van het stadje af het eiland op. Links mooie kwelders, vogelland, dooraderd met slinken. Recht statige vakantiehuizen die doen denken aan de oude koloniehuizen in Bergen aan Zee. Passeer allerlei soorten groepsaccomodaties, van poepie chic tot uiterst sober, maar op de een of andere manier toch allemaal in dezelfde stijl.
Vertel me iets dat ik nog niet weet.’ s Nachts hoor ik de grauwe ganzen. Het gakken. Dat doen ze ter aanmoediging van degenen die voor hen vliegen. Overdag foerageren ze in de weilanden die tegen de Waddendijk aanliggen. Om in een groep te leven moet je kunnen nadenken en redeneren. Je moet verbanden kunnen leggen. De ganzen in de top van de rangorde gaan nooit gevechten aan. En ieder jaar hebben ze een nest met jongen’
Verdronken akkertjes
De weg wordt een pad dat leidt langs een paar verdronken duin akkertjes. In de zomer moet het hier prachtig zijn en een en al leven, nu is het zompig en koud. Ik loop langs een grote rommelige paardenboerderij (manege is hier echt een te chic woord), steek van de wadkant van het eiland door naar het strand, misschien driehonderd meter, zo smal is dit eiland. Banjer over het strand terug richting de bewoonde wereld, raap af en toe een kleurige schelp op, niet te onderscheiden van alle schelpen die ik thuis al heb liggen, maar kan het toch niet laten.
Vertel me iets dat ik nog niet weet. ‘Oesters zijn zowel manlijk als vrouwelijk. Zeepokken kunnen kiezen of ze manlijk of vrouwelijk zijn. Ze hebben een dak dat open kan zoals bij een cabriolet. Soms klappen ze de dakpanelen opzij en steken hun piemel naar buiten, vijfentwintig keer zo lang als hun lijf. Daarmee kloppen ze op de daken van de buren. Totdat er eentje besluit een vrouwtje te zijn en hem binnenlaat.’
